ევროკავშირში არალეგალური მიგრაციის საკითხი ახალ ეტაპზე გადადის. ოფიციალური მონაცემებით, 2025 წელს დეპორტაციების მაჩვენებელმა ბოლო ათწლეულის რეკორდი მოხსნა, თუმცა ბრიუსელში მიიჩნევენ, რომ შედეგები საკმარისი არ არის და სისტემა უფრო მკაცრ რეფორმას საჭიროებს. ამის შესახებ DW წერს.
ბრიუსელის შეფასება: სისტემა არაეფექტიანია, მაჩვენებლები „შორს არის საკმარისისგან“
ევროკომისიის მონაცემებით, 2025 წელს ევროკავშირის ტერიტორიიდან გააძევეს 135 000-მდე არალეგალური მიგრანტი იმ 491 000-მდე მიგრანტიდან, რომლებიც დეპორტაციას ექვემდებარებოდნენ. ეს ნიშნავს, რომ დეპორტაციის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილებების აღსრულების მაჩვენებელმა გასულ წელს 28%-ს მიაღწია, რაც ყველაზე მაღალია ბოლო ათი წლის განმავლობაში.
შედარებისთვის, 2022 წელს იგივე მაჩვენებელი დაახლოებით 16%-ს შეადგენდა. ზრდა თვალსაჩინოა, თუმცა ამის მიუხედავად, ევროკომისიის შეფასებით, არსებული სისტემა კვლავ არაეფექტიანია და ეს შედეგი „შორს არის საკმარისისგან“.
ევროკავშირის შინაგან საქმეთა და მიგრაციის საკითხების კომისარმა მაგნუს ბრუნერმა განაცხადა, რომ არსებული წესები მოძველებულია და რეალური შედეგის მიღწევას ვერ უზრუნველყოფს.
მისი შეფასებით, დეპორტაციის მექანიზმები ხშირად ნელი, ბიუროკრატიული და არაეფექტიანია, რაც წევრ ქვეყნებს დამატებით ზეწოლას უქმნის. შესაბამისად, ბრიუსელში მიიჩნევენ, რომ სისტემა ფუნდამენტურ გადახედვას საჭიროებს.
რა ცვლილებებს განიხილავს ევროკავშირი
უკვე მუშავდება რამდენიმე მიმართულება, რომელიც მიზნად ისახავს დეპორტაციის პროცესის დაჩქარებას და გამკაცრებას:
- წესების გამკაცრება იმ პირებისთვის, რომლებიც სამართალდარღვევას ჩადიან;
- დამატებითი ვალდებულებების შემოღება პირებისთვის, რომლებიც დეპორტაციას ექვემდებარებიან;
- წევრ ქვეყნებს შორის კოორდინაციის გაძლიერება;
- დეპორტაციამდე დაკავების ვადების შესაძლო გახანგრძლივება.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ინიციატივაა ე. წ. Return Hubs – ევროკავშირის ფარგლებს გარეთ შექმნილი ცენტრები, სადაც მიგრანტები დროებით განთავსდებიან სამშობლოში დაბრუნებამდე.
გარე ზეწოლის გაძლიერება მესამე ქვეყნებზე
პარალელურად ევროკავშირი აძლიერებს ე. წ. „გარე განზომილებას“ – თანამშრომლობას იმ ქვეყნებთან, საიდანაც მიგრანტები მოდიან.
განიხილება ვიზალიბერალიზაციის, სავაჭრო შეთანხმებებისა და განვითარების დახმარების პოლიტიკის ერთმანეთთან დაკავშირება. მიზანი მარტივია: მესამე ქვეყნებმა უფრო აქტიურად მიიღონ უკან საკუთარი მოქალაქეები.
ეს მიდგომა პრაქტიკულად ნიშნავს, რომ მიგრაციის პოლიტიკა ევროკავშირის საგარეო ურთიერთობების ერთ-ერთ მთავარ ბერკეტად ყალიბდება.
უსაფრთხოებისა და პოლიტიკური სტაბილურობის კონტექსტი
ევროპაში მიგრაციის საკითხი სულ უფრო ნაკლებად რჩება მხოლოდ ჰუმანიტარული დებატების თემად და უფრო მეტად აღიქმება უსაფრთხოებისა და პოლიტიკური სტაბილურობის პრობლემად. არსებული მოდელები ვერ უმკლავდება მიგრაციულ ნაკადებს, ხოლო პოლიტიკური წნეხი წევრ ქვეყნებში იზრდება.
ევროკავშირი დღეს იმ ეტაპზეა, როდესაც მიგრაციული პოლიტიკა მკაცრი რეფორმების ფაზაში გადადის. ბრიუსელი უკვე ღიად ამბობს, რომ ძველი მოდელი არ მუშაობს და ცდილობს, სწრაფად გადახედოს წესებს, რომლებიც წლების განმავლობაში ნაწილობრივ ინერციით მუშაობდა. ახლა მთავარი კითხვა აღარ არის, გამკაცრდება თუ არა პოლიტიკა, არამედ რამდენად შორს წავა ეს გამკაცრება და როგორ შეცვლის ის ევროპის მიგრაციულ რეალობას მომავალ წლებში.
ნინო ხოშტარია
