ოქტომბრის მაგნიტური ქარიშხლები: ორი აქტიური პერიოდი და ყველაზე საყურადღებო დღეები

ოქტომბერი დედამიწის მაგნიტური ველისთვის მთლიანად მშვიდი თვე არ იქნება. პროგნოზის მიხედვით, მზის აქტივობის გავლენა თვის დასაწყისში და 21-24 ოქტომბერს მოიმატებს, თუმცა თვის უმეტესი ნაწილი შედარებით მშვიდი იქნება.

პროგნოზის მიხედვით, 5 ოქტომბერი თვის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური დღეა – ამ დღეს Kp ინდექსმა შესაძლოა 5.67-ს მიაღწიოს, რაც NOAA-ს კლასიფიკაციით მცირე, G1 კატეგორიის მაგნიტურ ქარიშხალს შეესაბამება.

შემდეგ გეომაგნიტური აქტივობა თანდათან იკლებს და ოქტომბრის შუა ნაწილი შედარებით მშვიდი იქნება. თვის მეორე ნახევარში კი კვლავ მოსალოდნელია გააქტიურება – განსაკუთრებით 21–24 ოქტომბერს.

ოქტომბრის პროგნოზი დღეების მიხედვით

5 ოქტომბერი – თვის ერთ-ერთი მთავარი პიკი
პროგნოზით, Kp-ის მაქსიმუმი 5.67-ია. ეს G1 დონის მაგნიტურ ქარიშხალს ნიშნავს.

6 ოქტომბერი – აქტივობა ჯერ კიდევ მომატებულია
Kp შესაძლოა 3.67-მდე იყოს, თუმცა ძლიერი მაგნიტური ქარიშხლის კატეგორიაში ეს უკვე აღარ შედის.

7-10 ოქტომბერი – შედარებით მშვიდი პერიოდი
გეომაგნიტური აქტივობა კლებულობს და მნიშვნელოვანი გაძლიერება მოსალოდნელი არ არის.

11-14 ოქტომბერი – მცირე მატება
ამ დღეებში Kp-ის ინდექსმა შესაძლოა 3-ს მიაღწიოს, თუმცა მდგომარეობა, ძირითადად, მშვიდი დარჩება.

15-20 ოქტომბერი – თვის ყველაზე მშვიდი დღეები
პროგნოზის მიხედვით, ამ პერიოდში გეომაგნიტური აქტივობა დაბალ დონეზე იქნება.

21-24 ოქტომბერი – მეორე აქტიური პერიოდი
თვის ბოლოსკენ მდგომარეობა კვლავ იცვლება. 21 ოქტომბრიდან აქტივობის ზრდაა მოსალოდნელი, ხოლო 22 ოქტომბერი ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ დღედ სახელდება. სხვადასხვა პროგნოზში ამ დღის შეფასება ერთმანეთისგან ოდნავ განსხვავდება, ამიტომ ამ ეტაპზე უფრო ზუსტი იქნება ვთქვათ, რომ 22 ოქტომბერს გეომაგნიტური აქტივობის გაძლიერებაა მოსალოდნელი, ვიდრე წინასწარ შევაფასოთ, როგორც ძლიერი მაგნიტური ქარიშხალი.

23 ოქტომბერს აქტივობა კვლავ შედარებით მაღალი იქნება, 24 ოქტომბრიდან კი კლება დაიწყება.

25-30 ოქტომბერი – კვლავ მშვიდი პერიოდი
Kp-ის მნიშვნელობები, ძირითადად, დაბალ დონეზე დარჩება.

31 ოქტომბერი – მცირე მატება
თვის ბოლო დღეს შესაძლოა გეომაგნიტური აქტივობა ოდნავ გაიზარდოს, თუმცა მნიშვნელოვანი ქარიშხალი პროგნოზირებული არ არის.

რას ნიშნავს Kp ინდექსი?

მაგნიტური აქტივობის პროგნოზებში ხშირად შეგხვდებათ Kp ინდექსი. მარტივად რომ ვთქვათ, ეს არის მაჩვენებელი, რომლითაც დედამიწის მაგნიტური ველის აღელვების დონეს აფასებენ.

ინდექსი 0-დან 9-მდე მერყეობს. რაც უფრო მაღალია Kp, მით უფრო ძლიერია გეომაგნიტური აქტივობა.

NOAA-ს კლასიფიკაციით, Kp=5 უკვე G1 კატეგორიის – მცირე მაგნიტურ ქარიშხალს ნიშნავს. უფრო მაღალი კატეგორიებია G2, G3, G4 და G5.

მაგნიტური ქარიშხლები მზეზე მიმდინარე პროცესებთან არის დაკავშირებული. მზეზე აფეთქებებისა და კორონალური მასის ამოფრქვევების შედეგად დამუხტული ნაწილაკების ნაკადი შესაძლოა დედამიწის მაგნიტურ ველთან ურთიერთქმედებით დროებით მისი გაძლიერება გამოიწვიოს.

შეიძლება თუ არა მაგნიტურმა ქარიშხალმა ადამიანზე გავლენა მოახდინოს?

მაგნიტური ქარიშხლების დროს ხშირად საუბრობენ თავის ტკივილზე, სისუსტეზე, ძილის დარღვევასა და არტერიული წნევის ცვლილებაზე. თუმცა არ არსებობს საკმარისად ძლიერი სამეცნიერო საფუძველი იმის სათქმელად, რომ კონკრეტულ დღეს მაგნიტური ქარიშხალი აუცილებლად გამოიწვევს ასეთ სიმპტომებს.

ამიტომ, თუ ადამიანი გეომაგნიტური აქტივობის დღეებში თავს ცუდად გრძნობს, მხოლოდ მაგნიტურ ქარიშხალს არ უნდა დააბრალოს – მიზეზი შეიძლება ბევრი სხვა ფაქტორიც იყოს.

მაგნიტური ქარიშხლების გავლენა უფრო მკაფიოდ შეიძლება აისახოს ტექნოლოგიებზე: ძლიერი გეომაგნიტური მოვლენების დროს შესაძლებელია გარკვეული შეფერხებები სატელიტურ სისტემებში, რადიოკავშირსა და ელექტროენერგიის ქსელებში. შედარებით ძლიერი მოვლენები ასევე ზრდის პოლარული ნათების დანახვის შანსს უფრო დაბალ განედებზე.

რამდენად ზუსტია ასეთი პროგნოზი?

მაგნიტური ქარიშხლების გრძელვადიანი პროგნოზი საბოლოო არ არის.

მზის აქტივობა სწრაფად იცვლება და თვის დასაწყისში გაკეთებული პროგნოზი 21-24 ოქტომბრისთვის შეიძლება შეიცვალოს. ამ დღეებში მოსალოდნელი გეომაგნიტური აქტივობის უფრო ზუსტი სურათი, როგორც წესი, დაახლოებით 3 დღით ადრე იქნება ცნობილი.

თამთა გურული