ამერიკელი ფიზიკოსი ამტკიცებს, რომ ღმერთის ადგილსამყოფელს მიაგნო – ჩვენგან 439 კვადრილიონი კმ-ის დაშორებით
თეორიულმა ფიზიკოსმა, დოქტორმა მაიკლ გილიენმა (Dr Michael Guillén) ფართო დისკუსია გამოიწვია პროვოკაციული ნაშრომით, რომლითაც ამტკიცებს, რომ ღმერთის ადგილსამყოფელს მიაგნო. იგი თავის კვლევაში ცდილობს, ფიზიკის ენით ახსნას ერთ-ერთი უძველესი მეტაფიზიკური კითხვა – სად შეიძლება მდებარეობდეს სამყაროს პირველსაწყისი.
გილიენი არ საუბრობს ღმერთზე რელიგიური გაგებით. მისი მიდგომა უფრო აბსტრაქტულია: თუ „ღმერთს“ განვიხილავთ, როგორც აბსოლუტურ, პირველადი ინფორმაციისა და მიზეზობრიობის წყაროს, რომელიც მთელ რეალობას მართავს, მაშინ, მეცნიერის აზრით, ამ „წყაროს“ ფიზიკური ანალოგი შეიძლება იყოს კოსმოლოგიურ მოვლენათა ჰორიზონტი.
ეს არის წარმოსახვითი სფერო, რომელიც შემოსაზღვრავს დაკვირვებად სამყაროს, საიდანაც სინათლემ ჯერ კიდევ მოასწრო ჩვენამდე მოღწევა დიდი აფეთქების შემდეგ. ამ ჰორიზონტამდე გამოთვლილი მანძილი დაახლოებით 46,5 მილიარდი სინათლის წელია, ანუ დაახლოებით 439 კვადრილიონი კილომეტრი.
ჰოლოგრაფიული პრინციპი: სამყარო, როგორც „პროექცია“
გილიენის მსჯელობას საფუძვლად უდევს ჰოლოგრაფიული პრინციპი – თანამედროვე თეორიული ფიზიკის ერთ-ერთი ყველაზე დამაინტრიგებელი იდეა. ამ კონცეფციის მიხედვით, სამგანზომილებიან სივრცეში არსებული მთელი ინფორმაცია შეიძლება „ჩაწერილი“ იყოს მის ორგანზომილებიან საზღვარზე.
სხვა სიტყვებით, ჩვენი სამყარო შეიძლება ჰგავდეს ჰოლოგრამას: როგორც ჰოლოგრამა ქმნის მოცულობით, სამგანზომილებიან გამოსახულებას ბრტყელი (ორგანზომილებიანი) ნახაზიდან, ისე შეიძლება სამყაროს ყველა ნაწილაკი, ველი და ფიზიკური კანონი წარმოადგენდეს ინფორმაციას, რომელიც კოსმოლოგიურ ჰორიზონტზეა კოდირებული.
თუ ეს ასეა, მაშინ ჩვენი რეალობის სირთულე და კანონზომიერებები უშუალოდ სამყაროს „შიგნით“ კი არ წარმოიშობა, არამედ საზღვარზე არსებული ინფორმაციის პროექციას წარმოადგენს.
„პირველძრავა“ სამყაროს მიღმა
ამ ლოგიკის გაგრძელებით, გილიენი ასკვნის, რომ ფიზიკური კანონების წყარო – მეტაფორულად რომ ვთქვათ, „პირველძრავა“ – სამყაროს შიგნით არ მდებარეობს, არამედ სწორედ მის უკიდურეს საზღვარზე, იმ ადგილას, სადაც სრულდება დაკვირვებადი რეალობა.
პრობლემა ისაა, რომ ამ ჰორიზონტს პრინციპულად ვერასდროს მივაღწევთ: ის მუდმივად გვშორდება სინათლის სიჩქარით, ამიტომ მასთან მიახლოების ნებისმიერი მცდელობა ფუნდამენტურად განწირულია.
ამ თვალსაზრისით, საუბარია არა ფიზიკურ „ადგილზე“, არამედ საზღვარზე, სადაც სივრცე, დრო და ინფორმაცია იკვეთება.
მეცნიერებასა და ფილოსოფიას შორის ხიდი
თავად ავტორიც ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მისი ნაშრომი არ წარმოადგენს ღმერთის არსებობის მეცნიერულ დასაბუთებას რელიგიური გაგებით. ეს უფრო ფილოსოფიურ-თეორიული ექსპერიმენტია – მცდელობა, ერთმანეთთან დააკავშიროს კოსმოლოგია, ინფორმაციის თეორია და საუკუნეების განმავლობაში არსებული მეტაფიზიკური კითხვები რეალობის პირველმიზეზისა და ბუნების შესახებ.
ამგვარი მიდგომა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ თანამედროვე ფიზიკა სულ უფრო ხშირად უახლოვდება იმ თემებს, რომლებიც ოდესღაც მხოლოდ ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სფეროდ ითვლებოდა. რაც უფრო ღრმად ვიკვლევთ სამყაროს სტრუქტურას, მით უფრო ბუნდოვანი ხდება ზღვარი ზუსტ მეცნიერებასა და მეტაფიზიკას შორის.
დადასტურდება თუ არა, რომ სამყარო ჰოლოგრამაა – ეს მომავალი კვლევების საკითხია, თუმცა უკვე დღეს ცხადია, რომ მსგავსი იდეები გვაიძულებს, სრულიად ახალი თვალით შევხედოთ ჩვენს ადგილს კოსმოსში და თავად რეალობის არსს.
თამარ ქავჟარაძე
დაგაინტერესებთ, აგრეთვე: რა ხდება ადამიანის გარდაცვალების შემდეგ?
