გაზაფხულის ამ პოპულარულმა ყვავილმა შესაძლოა ჩვენს სიცოცხლეს სერიოზული საფრთხე შეუქმნას
გაზაფხულზე ფართოდ გავრცელებული და ბევრისთვის საყვარელი შროშანა შესაძლოა ჯანმრთელობისთვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენდეს – მისი გარკვეული ნივთიერებები ორგანიზმში მოხვედრის შემთხვევაში მძიმე, მათ შორის სიცოცხლისთვის საშიშ გართულებებს იწვევს. ამის შესახებ ბიოლოგიური მეცნიერების კანდიდატი და „ბოტანიკური ბაღის“ თანამშრომელი ალექსეი ფილინი საუბრობს.
მისი განმარტებით, საფრთხე უკავშირდება მცენარეში არსებულ გულის გლიკოზიდებს (ძირითადად, კონვალატოქსინს და კონვალაზიდს) – ქიმიურ ნაერთებს, რომლებიც პირდაპირ ზემოქმედებენ გულის მუშაობაზე. შროშანას წვენის, ნაყოფის ან სხვა ნაწილის ორგანიზმში მოხვედრამ შეიძლება მძიმე ინტოქსიკაცია და გულის რიტმის ისეთი დარღვევები გამოიწვიოს, რომლებიც უკიდურეს შემთხვევაში გულის გაჩერებამდეც კი მიდის.
ექსპერტი აღნიშნავს, რომ შროშანა ერთ-ერთ ყველაზე შხამიან მცენარედ ითვლება, თუმცა იგი მედიცინაშიც გამოიყენება სწორედ მისი აქტიური კომპონენტების გამო. მიუხედავად ამისა, თვითნებურად მიღება უკიდურესად საშიშია.
გულის გლიკოზიდები მედიცინაში გამოიყენება გულის ზოგიერთი დაავადების სამკურნალოდ, მათ შორისაა:
- გულის უკმარისობა;
- რიტმის დარღვევები (მაგალითად, წინაგულების ფიბრილაცია);
- და სხვა კარდიოვასკულური პრობლემები.
ეს ნაერთები მოქმედებენ გულის უჯრედებში ნატრიუმის, კალიუმისა და კალციუმის ბალანსზე, რაც:
- აძლიერებს გულის კუნთის შეკუმშვას;
- ზრდის თითოეულ დარტყმაზე გადატუმბული სისხლის რაოდენობას;
- და ამავდროულად ანელებს გულისცემას.
თუმცა სწორედ ამ ძლიერი ეფექტის გამო, მათი უკონტროლო მიღება შეიძლება განსაკუთრებით საშიში იყოს და მძიმე გართულებებამდე – მათ შორის გულის რიტმის კრიტიკულ დარღვევამდე – მიიყვანოს ადამიანი.
ბიოლოგი ასევე აფრთხილებს მოსახლეობას, რომ ველურ ბუნებაში მცენარეების შეგროვება სარისკოა, განსაკუთრებით მაშინ, თუ მათი ზუსტი იდენტიფიკაცია არ ხდება.
„თუ არ იცით, რა მცენარესთან გაქვთ საქმე, უმჯობესია, საერთოდ არ შეეხოთ. ერთი შეხედვით უწყინარმა თაიგულმაც კი შესაძლოა ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები გამოიწვიოს,“ — აღნიშნავს ალექსეი ფილინი.
კირა კარიაული
